آیا تشخیص آبسه دندان با رادیولوژی امکان پذیر است؟

بر خلاف ظاهر دندان که سفت و نفوذ ناپذیر است، درون دندان به دلیل وجود رگ های عصبی بسیار نرم و آسیب پذیر است و اگر پوسیدگی از سطح سفت و مقاوم دندان عبور کند و به نسوج نرم دندانی راه پیدا کند. در صورت عدم رسیدگی می تواند یک آبسه دندانی عفونی در زیر و اطراف ریشه دندان به وجود بیاورد. از دلایل شایع به وجود آمدن آبسه دندانی می توان به بیماری های لثه یا همان پریودنتال، پوسیدگی های عمیق دندانی و ترک خوردگی و شکستگی های دندان اشاره نمود. هرکدام از دلایل ذکر شده می تواند موجب عفونت در ریشه و اطراف دندان شود که در نهایت باعث ایجاد آبسه می شود. نکته ای که در رابطه با آبسه دندانی باید به آن توجه نمود، این است که آبسه ممکن است در هر جای لثه تشکیل شود؛ اما هر آبسه فقط به دلیل عفونت یک دندان خواهد بود. با انجام رادیولوژی دندان می‌ توان به تشخیص آبسه دندان پرداخت.

دلایل ایجاد آبسه دندان

آبسه در اکثر مواقع زمانی ایجاد می‌ شود که عفونت باکتریایی به پالپ دندان (اعصاب و رگ‌های خونی که حفره داخل دندان را پر می‌کنند) حمله کرده و باعث مرگ این ناحیه از دندان شود. این مشکل اغلب در نتیجه پوسیدگی دندان ایجاد شده و با تخریب مینا و عاج دندان، باکتری‌ها به پالپ دندان نفوذ می‌ کنند. علاوه بر این، رسیدن باکتری به ناحیه پالپ دندان در هنگام وارد شدن آسیب به دندان نیز امکان‌ پذیر است.

عدم استفاده از روش‌های درمان مناسب یا عدم موفقیت در درمان عصب آسیب‌دیده دندان معمولاً باعث ایجاد مشکل در استخوان اطراف ریشه و تشکیل آبسه یا حفره پر از چرک می‌شود. به هر حال عوامل زیر می‌توانند ریسک ایجاد آبسه دندان را افزایش دهند:

1. عدم رعایت بهداشت دهان و دندان. مراقبت نکردن از وضعیت دندان‌ها و لثه‌ ها از طریق فعالیت‌ هایی مثل مسواک زدن و نخ دندان کشیدن می‌ تواند باعث افزایش ریسک پوسیدگی دندان، ابتلا به بیماری‌ های لثه، تشکیل آبسه دندان و سایر مشکلات مانند آن شود.
2. استفاده از رژیم‌ های غذایی سرشار از قند. مصرف زیاد مواد غذایی و نوشیدنی‌ های سرشار از قند همچون شیرینی و نوشابه می‌ تواند ریسک ایجاد پوسیدگی دندان و تشکیل آبسه را افزایش دهد.

در دندان‌پزشکی نیز مانند سایر رشته‌ های پزشکی از پرتونگاری برای کمک به تشخیص بیماری یا آسیب دندان استفاده می‌شود. عکس‌ها در تعیین وجود و وسعت حفره یا کرم‌ خوردگی‌ های دندان به کار می‌ آیند.

علائم آبسه دندان

گسترش عفونت دندان در سایر نقاط بدن به ندرت رخ می‌دهد؛ اما اگر این اتفاق بیفتد، عواقب آن می‌تواند شدید باشد. علائم زیر می‌توانند نشان دهنده‌ی عفونت دندان در قسمت دیگری از بدن باشند. شخصی که به عفونت دندان مبتلا شده و هریک از این علائم را دارد باید فوراً به پزشک مراجعه کند:

• درد زبان و دهان
• ورم صورت، گردن و گونه‌ها
• احساس خارش یا سوزش روی پوست
• حالت تهوع
• استفراغ
• تب
• سردرد شدید
• دو بینی یا از دست دادن بینایی
• افتادگی پلک‌ها
• مشکل تنفسی
• گیجی

انواع آبسه دندان

سه نوع متداول عبارتند از:

1. آبسه پری آپیکال: این آبسه در نوک ریشه‌ی دندان رخ می‌دهد.
2. آبسه پریو دنتال: این آبسه روی لثه در کنار ریشه‌ی دندان رخ می‌دهد. همچنین ممکن است به بافت و استخوان اطراف آن گسترش یابد.
3. آبسه لثه: این آبسه روی لثه رخ می‌دهد.

انواع رادیولوژی دندانپزشکی در تشخیص آبسه دندان

انواع مختلف اشعه ایکس در حوزه دندانپزشکی استفاده می‌شوند. نکته قابل ‌توجه این است که در رادیولوژی عکس دندان مقدار خیلی کم از تشعشات استفاده می‌شود. انواع مختلف اشعه ‌ایکس دندانپزشکی عبارتند از:

اشعه‌ ایکس بایت‌ وینگ

از طریق رادیولوژی عکس دندان با این روش، دندان‌های عقب فک بالا و پایین در یک نما نشان داده می‌شود. این نوع عکسبرداری کمک می‌کند تا پوسیدگی بین دندان‌ها و وضعیت سلامت دندان‌های فک بالا و پایین مشخص شود. اگر به‌دلیل وجود بیماری لثه و عفونت دندانی، استخوان دندان دچار پوسیدگی یا تحلیل شده باشد در این نوع رادیوگرافی قابل تشخیص می‌باشد.

اشعه‌ ایکس اکلوزال

این نوع عکسبرداری سقف و کف دهان را نشان می‌دهد. از طریق رادیوگرافی با اشعه‌ ایکس اکلوزال می‌توان دندان‌های اضافی، دندان‌هایی که هنوز از لثه بیرون نزدند، شکاف فک، شکاف سقف دهان (لب‌ شکری)، کیست، آبسه و رشد دندانی را مشاهده و ارزیابی کرد. از این اشعه برای یافتن اشیای خارجی نیز استفاده می‌شود.

اشعه‌ ایکس پری‌ آپیکال

در عکس برداری پری اپیکال کل ساختار دندان یعنی از تاج ‌دندان قابل رؤیت تا انتهای ریشه و حتی استخوان‌ هایی که از دندان حمایت می‌ کنند نمایش داده می‌ شود. از طریق این نوع عکس برداری می‌توان مشکلات دندانی زیر خط لثه و یا فک مانند دندان‌های نهفته، آبسه دندان، کیست دهان، تومورها و تغییرات استخوانی مرتبط با برخی بیماری‌ها را تشخیص داد.

اشعه‌ ایکس پانورامیک

در این نوع عکس برداری OPG ، نمای کلی فک‌ ها، دندان‌ ها، سینوس‌ ها، ناحیه بینی و مفاصل گیجگاه زیرواره‌ ای (تمپورومندیبولار) نشان داده می‌ شود. عکس برداری و رادیوگرافی با اشعه ‌ایکس پانورامیک کمک می‌ کند دندانپزشک مشکلاتی چون دندان‌ های نهفته، ناهنجاری استخوانی، کیست، تومور، عفونت و ترک‌ های دندانی را تشخیص دهد.

آمادگی جهت رادیولوژی دندان

برای رادیولوژی دندان آمادگی خاصی نیاز نیست. فقط بهتر است قبل از آن دندان‌ هایتان را به‌ طور صحیح مسواک بزنید تا محیط بهداشتی‌ تری برای کسانی که روی دندان‌ هایتان کار می‌ کنند ایجاد کنید.

چگونگی انجام رادیولوژی دندان

تکنسین دندانپزشکی بیمار را در حالت نشسته قرار داده و بدن او را با یک پیش‌ بیند سربی مخصوص می‌ پوشاند. پیش‌ بند بدن بیمار را از پرتوهای رادیوگرافی محافظت می‌ کند. تکنسین می‌ تواند گردن بیمار را با یقه‌ بند (محافظ تیروئید) بپوشاند تا غدد تیروئید از پرتوهای رادیوگرافی در امان باشد.

تکنسین دندانپزشکی تکه کوچک مقوا و یا پلاستیک را میان دندان‌ های بیمار قرار می‌ دهد. مقوا یا پلاستیک به ذخیره فیلم رادیوگرافی می‌ پردازد. این فرایند باید چندین بار تکرار شود تا تصویر تمام دندان‌ ها گرفته شود. برخی از دستگاه‌ های اشعه ایکس مجهز به دوربین بوده و در حالی‌ که بیمار نشسته و یا ایستاده است، سر بیمار را چرخانده و از تمامی دندان‌ ها تصویر می‌ گیرد.

عوارض رادیولوژی دندان

• مقدار دز پرتوهای استفاده شده در اشعه ایکس دندانپزشکی بسیار کم است؛ اما قسمت هایی از بافت یا سلول هایی که در معرض پرتوهای تصویربرداری هستند را تهدید میکند.
• بهتر است بانوان باردار در معرض پرتوهای رادیولوژی و عکس برداری دندان قرار نگیرند.

---

آدرس مطب : تهران ، یوسف آباد ، خیابان فتحی شقاقی ، بین چهلستون و بیستون ، راديولوژي و سونوگرافي شقایق
تلفن : 88553155 - 021

آدرس مطب 2 : تهران ، ونک ، خیابان ملاصدرا ، خیابان پردیس ، پلاک ۱۵ ، واحد ۱۲ ، طبقه چهارم ، رادیولوژی و سونوگرافی پردیس ونک
تلفن : 88782900 - 021 | 88203875 - 021

• همه چیز درباره رادیوگرافی دندانپزشکی
  تاریخ انتشار : 1395-10-03تاریخ بروز رسانی : 1404-03-01


• سفالومتری یا سفالوگرام چیست ؟
  تاریخ انتشار : 1395-10-09تاریخ بروز رسانی : 1402-07-29


• رادیوگرافی پری اپیکال یا تک دندان چیست؟
  تاریخ انتشار : 1400-01-31تاریخ بروز رسانی : 1404-12-05


• کاربرد رادیوگرافی بایت وینگ و چگونگی انجام آن
  تاریخ انتشار : 1400-03-17تاریخ بروز رسانی : 1404-12-05


• انواع روش های رادیولوژی تک دندان
  تاریخ انتشار : 1400-03-23تاریخ بروز رسانی : 1405-03-30


• رادیوگرافی تک دندان یا پری اپیکال
  تاریخ انتشار : 1400-04-09تاریخ بروز رسانی : 1404-10-11


• مراحل انجام رادیوگرافی بایت وینگ
  تاریخ انتشار : 1400-04-11تاریخ بروز رسانی : 1404-12-05


• عکس رادیولوژی دندان در تهران در مراکز دکتر سیف
  تاریخ انتشار : 1400-07-07تاریخ بروز رسانی : 1405-03-30


• عکس رنگی دندان برای ارتودنسی
  تاریخ انتشار : 1400-10-06تاریخ بروز رسانی : 1404-12-05


• عکس پانورامیک دندان چه کاربردی دارد؟
  تاریخ انتشار : 1400-10-22تاریخ بروز رسانی : 1404-12-05


• رادیولوژی تخصصی فک، دهان و صورت در تهران
  تاریخ انتشار : 1401-10-10تاریخ بروز رسانی : 1404-10-17


• رادیوگرافی برای تشخیص آبسه دندان
  تاریخ انتشار : 1402-05-07تاریخ بروز رسانی : 1404-12-05


• مزايای سفالومتری ديجيتالی در مقابل سفالومتری فيلمی
  تاریخ انتشار : 1402-06-12تاریخ بروز رسانی : 1404-03-01

حسین سقز [ 1402-08-19 ]
من دندان کشیدم بعد از ان احساس کردم ریشه شکسته دندان در لثه جا مانده و بعد پیش دکتری دیگه رفتم گفت از تمام دندانهات عکسبرداری انجام بده و بعد از عکس برداری گفت نشان میده هیچ ریشه ای جا نمانده ولی خودم احساس می کنم جا مانده چون دردش زیاد شده و و مثل دندانها سفید و سخت است و یخ تیغه احساس می کنم به زیر زبانم برخورد می کند وبا خلال دندان زدم نرم نیست خیلی سخت و مثل رنگ دندان سفید است این می تونه چه مشکلی باشه خاهشمندم راهنمایی بفرمایید

نصیری [ 1402-05-14 ]
لطفا ضرورت رادیولوژی برای تشخیص آبسه دندان را هم توضیح بدهید که در روند درمان بهتر چگونه تاثیر گذار خواهد بود .

نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :