سونوگرافی طیفی چیست و چه کاربردی دارد؟

سونوگرافی طیفی نوعی از سونوگرافی است که تصاویری از حرکت بافت‌ها و مایعات در بدن (معمولاً خون) فراهم آورده به‌ علاوه، سرعت نسبی آنها را نسبت به مبدل فراصوت نیز به دست می‌آورد. در سونوگرافی طیفی با محاسبه شیفت فرکانسی ایجاد شده در اکوی دریافتی از نمونه توسط مبدل فراصوت، سرعت و جهت حرکت خون یا بافت متحرک اندازه‌گیری می‌شود. به‌طور مثال می‌توان سرعت و جهت حرکت جریان خون درون سرخرگ یا جریان خون خروجی از دریچه‌های قلب را تعیین کرد. در این روش امواج صدا به رنگ‌ها تبدیل می‌شود که نشان دهنده جهت و سرعت جریان خون است.

سونوگرافی طیفی در بسیاری از حوزه‌ها قابل استفاده می‌باشد. به عنوان مثال، برای مطالعات قلبی عروقی (سونوگرافی سیستم عروقی و قلب) و اندازه‌گیری جریان خون معکوس سیستم عروقی در بیماری پرفشاری ورید باب در کبد از این تصویربرداری استفاده می‌شود. در این دستگاه، اطلاعات دقیق و جزئی جریان خون روی صفحه نمایشگر مشخص می‌شوند و گاهی اوقات ممکن است اطلاعات به شکل یک نمودار نشان داده شوند می تواند به نشان دادن میزان مسدود شدن رگ خونی کمک کند.

کاربرد سونوگرافی طیفی

سونوگرافی طیفی برای کمک به متخصصین استفاده می‌شود تا متوجه شوند که آیا شما به شرایطی مبتلا هستید که جریان خون شما را کاهش ‌داده یا مسدود می‌کند یا خیر. همچنین می تواند برای کمک به تشخیص برخی بیماری های قلبی از آن استفاده کرد. از این تست در موارد زیر استفاده می شود:

• بررسی عملکرد قلب
• اغلب همراه با الکتروکاردیوگرام، آزمایشی که سیگنال های الکتریکی در قلب را اندازه گیری می کند، انجام می شود.
• بررسی انسداد در جریان خون
• مسدود شدن جریان خون در پاها می تواند باعث بیماری به نام ترومبوز ورید عمقی (DVT) شود.
• بررسی آسیب عروق خونی و نقص در ساختار قلب
• بررسی تنگ شدن رگ ‌های خونی
• تنگی عروق در بازوها و پاها می تواند به این معنی باشد که شما به بیماری به نام بیماری شریان محیطی (PAD) مبتلا هستید. همچنین باریک‌ شدن شریان‌های ‌گردن می تواند به این معنی باشد که شما دچار بیماری به نام تنگی شریان کاروتید هستید.
• کنترل جریان خون پس از جراحی
• بررسی جریان خون طبیعی در یک زن باردار و جنین داخل رحم

مزایای سونوگرافی طیفی

سونوگرافی با مزایای بسیاری همراه است:

1. آنها معمولاً بدون درد هستند و نیازی به سوزن، تزریق و برش ندارند.
2. بیماران در معرض تشعشعات یونیزه کننده قرار نمی گیرند و این امر این روش را از تکنیک های تشخیصی مانند اشعه X و اسکن سی تی ایمن تر می سازد. در واقع هیچ گونه اثر مضر شناخته شده ای هنگام استفاده مستقیم از آن توسط ارائه دهنده خدمات درمانی وجود ندارد.
3. سونوگرافی تصاویری از بافت های نرمی فراهم می کند که در اشعه X به خوبی نمایش داده نمی شوند.
4. سونوگرافی به طور گسترده در دسترس است و ارزان تر از سایر روش ها است.

روش انجام سونوگرافی طیفی

شما روی تختی دراز می کشید تا ناحیه تصویربرداری به راحتی در دسترس باشد. پزشک ژل مخصوصی را روی پوست ناحیه معیانه پخش می کند. پزشک دستگاهی به اسم پروب را روی ناحیه معاینه حرکت می دهد. دستگاه امواج صوتی را به داخل بدن شما میفرستد. حرکت سلول های خونی تغییری در امواج صوتی ایجاد می کند. امواج صوتی ضبط شده و به صورت تصاویر یا نمودار بر روی مانیتور دستگاه نمایش داده می شود. پس از انجام سونوگرافی، پزشک ژل را از روی پوست شما پاک می کند.

آمادگی های سونوگرافی طیفی

1. لباس ها و زیورآلات خود را از قسمتی از بدن که قرار است معاینه شود جدا کنید.
2. از سیگار کشیدن و دیگر محصولاتی که نیکوتین دارند تا بیش از دو ساعت قبل از سونوگرافی خودداری کنید. نیکوتین عروق قلبی را باریک می کند، که می تواند نتایج را تحت تأثیر قرار دهد.
3. برای برخی از سونوگرافی های طیفی، ممکن است از شما درخواست شود تا برای چند ساعت قبل از تصویربرداری ناشتا باشید.

نتایج سونوگرافی طیفی

معنی نتایج شما به قسمتی از بدن که بر آن سونوگرافی داپلر انجام شده است، بستگی دارد. اگر نتایج شما غیرعادی باشد به معنای ابتلا به یکی از موارد زیر است:

• انسداد یا لخته در آئورت
• باریک شدن عروق
• جریان خون غیرعادی
• آنوریسم. برآمدگی در آئورت ها که باعث می شود آئورت ها گشاد و نازک شوند. اگر دیوار آئورت بیش از حد نازک شود، آئورت ممکن است پاره شود که منجر به خونریزی مرگبار می شود.
• نتایج همچنین ممکن است وجود جریان خون غیرعادی در جنین را نشان دهد.

خطرات سونوگرافی طیفی

سونوگرافی طیفی، غیرتهاجمی، فاقد هر گونه عارضه ای مانند درد و یا مواجهه با اشعه رادیولوژی ندارد و مکانسیم آن امواج صوتی است.

هزینه سونوگرافی طیفی

هزینه سونوگرافی با توجه به عواملی مانند نوع سونوگرافی، نوع بیمه، نوع کالای مصرفی و … تعیین می گردد.