آیا زنان باردار میتوانند عکس رادیولوژی بگیرند؟

در زمان بارداري، ممکن است مادر دچار بیماری هایی شود که برای تشخیص آ‌نها نیاز به انجام رادیولوژی باشد. رادیولوژی یا‌‌ همان تصویربرداری با اشعه ایکس، با تابش این اشعه به بدن و عبور آن از بافت‌های بدن انجام می‌شود. مرحله تشکیل‌شدن ارگان‌های جنین بعد از پایان هفته سوم و با شروع هفته چهارم آغاز خواهد شد و تا هفته چهاردهم، ادامه می‌یابد. این دوران برای خانم‌های باردار، بسیار حساس به‌حساب می‌آید و بیشترین خطر برای جنین در این دوران وجود دارد؛ اما بعد از هفته چهاردهم، این خطرات به حداقل خواهد رسید و انجام تصویربرداری با رعایت اصول ایمنی، امکان‌ پذیر است. البته برای انجام این کار باید حتماً در ناحیه رحم و لگن، از پوشش سربی برای محافظت استفاده شود. هنگام محاسبه دوز پرتوهای اشعه ایکس باید عوامل متعددی مانند نوع بررسی تشخیصی، نوع و عمر دستگاه، فاصله عضو هد ف از منبع اشعه، ضخامت عضوی از بد ن که اشعه از آن عبور می کند و ... در نظر گرفته شود. مقدار اشعه در رادیولوژی با واحدهایی به نام MGY اندازه گیری می شود. دوز بیش از 100 MGY ممکن است به جنین صدمه بزند.

عوامل مؤثر در عوارض اشعه ایکس در بارداری

ایجاد عوارض جنین به 2 عامل عمده بستگی دارد:

1. سن حاملگی در هنگام مواجهه
2. دوز تشعشع اشعه: دوز آستانه برای ایجاد اثرات نامطلوب بر روی جنین در حال تکامل حداقل 5 راد بوده و میزان اشعه لازم برای ایجاد مالفورماسیون (بدشکلی های جنینی) حداقل 10 راد می باشد. از سوی دیگر میزان تابش اشعه در بررسی های رادیوگرافی معمول حدود 2 الی 700 میلی راد می باشد که بسیار کمتر از حد آستانه بوده و بنابراین شانس وقوع عوارض جنینی بسیار اندک می باشد.

میزان تابش اشعه ایکس دربارداری

به عنوان مثال، میزان تقریبی تابش تشخیصی دریافتی اشعه ایکس در نوزاد متولد نشده که معمولاً تجویز می شود، شامل موارد زیر است:

• کمتر از ۱ میلی راد برای تصویربرداری اشعه ایکس اندام های فوقانی یا تحتانی
• کمتر از ۱۰۰ میلی راد برای تصویربرداری اشعه ایکس قفسه سینه
• ۴۰ تا ۲۴۰ میلی راد برای تصویربرداری اشعه ایکس لگن
• ۲۰۰ تا ۲۴۵ میلی راد برای تصویربرداری اشعه ایکس شکم
• ۵۱ تا ۳۷۰ میلی راد برای تصویربرداری اشعه ایکس هیپ و فمور (استخوان ران)

نحوه انجام رادیولوژی

تکنیسین رادیولوژی بیمار را در وضعیت مناسبی قرار می‌دهد. بعد از آن یک صفحه فلزی که مخصوص فیلم رادیولوژی می‌باشد را زیر اندام یا کنار آن قرار می‌دهد که به آن صفحه کاست Cassette می‌گویند. در مرحله بعد منبع اشعه ایکس که بر روی دسته فلزی خاصی قرار گرفته را در نزدیکی اندام قرار می‌دهد به طوری که قسمتی از اندام که نیاز به تصویربرداری دارد بین منبع اشعه ایکس و کاست قرار گیرد. از بیمار خواسته می‌شود تا در همین وضعیت بی‌حرکت باقی بماند. تکنسین رادیولوژی اتاق را ترک کرده و در اتاق مجاور کلید تولید اشعه ایکس را می‌فشارد. تابش اشعه ایکس به اندام مورد نظر در کسری از ثانیه صورت می‌ گیرد. در بسیاری اوقات عکس‌برداری از اندام در دو یا چند جهت انجام می‌ شود به این معنی که چند عکس از اندام از زاویه‌های مختلف گرفته می‌شود. در این موارد تکنسین رادیولوژی مجدداً اندام را در وضعیت دیگری قرار داده و مراحل قبل را تکرار می‌ کند. از بیمار خواسته می‌ شود تا در اتاق دیگری منتظر بماند. در این فاصله زمانی فیلم رادیولوژی به اصطلاح ظاهر می‌شود یعنی فرآیندهای شیمیایی بر روی آن صورت می‌ گیرد تا تصویر ایجاد شده بر روی آن قابل دیدن شود.

اقدامات لازم برای رادیولوژی در بارداری

هرچند انجام عکسبرداری در دوران بارداری توصیه نمی‌شود؛ اما با رعایت نکات زیر می‌توان خطرات احتمالی را کاهش داد.

1. اعلام بارداری به تکنسین عکسبرداری و انجام توصیه های او
2. پوشیدن پیش بند سربی سالم و بدون شکستگی
3. استفاده از حداقل شدت مورد نیاز برای عکسبرداری

مضرات اشعه ایکس در رادیولوژی برای جنین

عدم آگاهی از بارداری و انجام رادیولوژی می تواند تأثیرات منفی روی جنین داشته باشد؛ اما به‌ طور کلی اطلاعات به دست آمده از رادیولوژی نسبت به ریسک بالقوه آن اهمیت بیشتری دارد.

سقط جنین

قرار گرفتن جنین در معرض اشعه ایکس در دوران بارداری، به‌ویژه در دوزهای بالا، می‌تواند خطراتی برای روند طبیعی رشد او ایجاد کند. انجام رادیوگرافی از ناحیه شکم و لگن به دلیل عبور مستقیم پرتو از محدوده رحم، ممکن است احتمال آسیب به سلول‌های در حال رشد جنین، اختلالات تکاملی و در شرایط مواجهه با دوزهای بالای پرتو، خطر سقط جنین را افزایش دهد. البته میزان خطر به دوز دریافتی اشعه و سن بارداری بستگی دارد و هر نوع تصویربرداری با اشعه ایکس لزوماً باعث سقط نمی‌شود. در صورت مواجهه ناخواسته با اشعه، لازم است میزان دوز دریافتی توسط پزشک بررسی شود. همچنین اگر پس از سقط جنین نیاز به بررسی وضعیت رحم و اطمینان از کامل بودن دفع بافت‌های بارداری باشد، پزشک ممکن است بر اساس شرایط بیمار درباره اینکه چند روز بعد از سقط جنین باید سونوگرافی داد تصمیم‌ گیری کند.

مشکلات ژنتیک:

اشعه در دوزهای زیاد برای خانم های بارداری که تحت رادیولوژی قرار می گیرند، می تواند سبب مشکلات ژنتیک و خطرهای تولید مثل در جنین شود.

ناتوانی ذهنی و یادگیری:

در هفته دوم و هشتم بارداری خطر محدودیت رشد جنین یا نقص های مادرزادی را افزایش می دهد و قرارگیری در معرض اشعه پس از هفته هشتم، خطر ناتوانی ذهنی و یادگیری و خطر احتمال سرطان را به همراه خواهد داشت.

---

آدرس مطب : تهران ، یوسف آباد ، خیابان فتحی شقاقی ، بین چهلستون و بیستون ، راديولوژي و سونوگرافي شقایق
تلفن : 88553155 - 021

آدرس مطب 2 : تهران ، ونک ، خیابان ملاصدرا ، خیابان پردیس ، پلاک ۱۵ ، واحد ۱۲ ، طبقه چهارم ، رادیولوژی و سونوگرافی پردیس ونک
تلفن : 88782900 - 021 | 88203875 - 021

• متخصص رادیولوژی Radiologist چه کسی است؟
  تاریخ انتشار : 1400-08-03تاریخ بروز رسانی : 1405-08-11


• مزایای رادیولوژی دیجیتال نسبت به رادیولوژی ساده
  تاریخ انتشار : 1395-09-22تاریخ بروز رسانی : 1404-10-16


• رزومه و سوابق علمی دکتر غلام رضا سیف
  تاریخ انتشار : 1395-09-08تاریخ بروز رسانی : 1405-04-17


• آیا در دوران بارداری میتوان ورزش کرد؟
  تاریخ انتشار : 1395-09-08تاریخ بروز رسانی : 1405-05-14


• آشنایی با خصوصیات بهترین مرکز تصویربرداری در تهران
  تاریخ انتشار : 1396-08-19تاریخ بروز رسانی : 1405-08-09


• نزدیکی و رابطه زناشوئی در بارداری
  تاریخ انتشار : 1397-01-31تاریخ بروز رسانی : 1404-08-10


• معرفی رادیولوژی و سونوگرافی پردیس ونک تهران
  تاریخ انتشار : 1404-12-02تاریخ بروز رسانی : 1405-07-20


• مزایای رادیولوژی دیجیتال نسبت به رادیولوژی ساده
  تاریخ انتشار : 1400-02-26تاریخ بروز رسانی : 1405-08-11


• آیا رادیوگرافی و رادیولوژی با هم تفاوت دارند؟
  تاریخ انتشار : 1400-04-18تاریخ بروز رسانی : 1404-03-05


• نحوه تهیه عکس رادیولوژی از دست
  تاریخ انتشار : 1400-05-10تاریخ بروز رسانی : 1404-02-31


• دستگاه های مورد استفاده در رادیولوژی
  تاریخ انتشار : 1400-08-07تاریخ بروز رسانی : 1405-04-08


• کاربردها، معایب و مزایای رادیولوژی
  تاریخ انتشار : 1400-06-31تاریخ بروز رسانی : 1404-03-05


• عکس پا در چه شرایطی تجویز میشود؟
  تاریخ انتشار : 1400-07-03تاریخ بروز رسانی : 1404-02-31


• آیا رادیولوژی و سی تی اسکن تفاوت دارند
  تاریخ انتشار : 1400-07-18تاریخ بروز رسانی : 1404-03-05


• رادیولوژی چیست؟| آشنایی با انواع، مزایا و عوارض آن
  تاریخ انتشار : 1400-07-27تاریخ بروز رسانی : 1404-08-24


• دلایل انجام رادیولوژی مجاری ادراری (IVP)
  تاریخ انتشار : 1400-07-30تاریخ بروز رسانی : 1404-03-05


• آیا با رادیولوژی میتوان سن استخوان را حدس زد؟
  تاریخ انتشار : 1400-09-15تاریخ بروز رسانی : 1404-09-04


• کاربردهای رادیولوژی دیجیتال DDR چیست؟
  تاریخ انتشار : 1400-10-18تاریخ بروز رسانی : 1405-07-22


• سونوگرافی داپلر بارداری | سونوگرافی رنگی جنین برای چیست؟
  تاریخ انتشار : 1401-01-17تاریخ بروز رسانی : 1405-07-20


• آیا انتقال کرونا از مادر به جنین ممکن است؟
  تاریخ انتشار : 1401-02-19تاریخ بروز رسانی : 1405-04-14

ل محمدی [ 1403-06-05 ]
سلام وقتتون بخیر اگر لطف کنید سوال بنده رو جواب دهید ممنون خواهم بود. من 17 شهریور پریود شدم و شب یک شهریور و روز دوم شهریور با همسرم نزدیکی داشتم و روز پنج شهریور ماموگرافی داشتم و پیشگیری از بارداری ندارم و الان بسیار نگرانم که باردار بودم و ماموگرافی خطر داشته، آیا با این شرایط که عرض کردم، جای نگرانی هست یا نه؟

ریحانه پورحنیفه [ 1402-08-14 ]
من در حال اقدام به بارداری دندونم رو کش میکنم تا زه ۱ جلسه رفتم و عکس دندان گرفتم ایا اشعه ایکس برای من ضرر هس

شقایق بابایی [ 1402-05-16 ]
عوارض رادیولوژی برای زنان باردار به چه شکلی است و در زمان بارداری از چه روشهای تشخیصی میتوان بهره برد لطفا مرا راهنمایی بفرمایید

نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :