سونو کیست تخمدان برای تشخیص انواع کیست
کیست تخمدان همیشه با علائم مشخصی همراه نیست و گاهی هنگام بررسی دردهای لگنی، اختلالات قاعدگی یا مشکلات باروری شناسایی میشود. در چنین شرایطی، سونوگرافی کیست تخمدان به پزشک کمک میکند وضعیت تخمدانها را از نظر وجود کیست ارزیابی کند. شکل ظاهری کیست در تصاویر سونوگرافی، از جمله نوع محتویات، ضخامت دیواره و وجود اجزای داخلی، اطلاعات مهمی درباره ماهیت آن در اختیار پزشک قرار میدهد. این تصویربرداری بسته به شرایط فرد بهصورت شکمی یا واژینال انجام میشود.

کیست تخمدان چیست ؟
كیست تخمدان عبارت است از تودههای تخمدانی معمولاً خوشخیم كه اغلب از نسج تخمدان تولید شده و در بسیاری از موارد از فولیكولهای سطح تخمدان سرچشمه میگیرد. در واقع كیست تخمدان از توده های كیسه مانندی كه دارای یك جدار است و مقداری مایع ساده داخل آن جمع شده، تشكیل شده است.
عوامل ایجاد کیست تخمدان
علل متفاوتی میتواند باعث بروز این كیستها شود كه اكثراً علت آن عدم تخمك گذاری است. چون فولیكولی كه قرار است «تخمك» را ایجاد كند و معمولاً در روز چهاردهم بعد از شروع عادت ماهیانه، پارگی طبیعی پیدا كرده و تخمك را آزاد میكند، این اتفاق در این فرد رخ نمیدهد و با تجمع آب در داخل خود، تبدیل به كیست میشود.
انواع كیست تخمدان در سونوگرافی
کیست های تخمدان در سونوگرافی رحم و تخمدان بر اساس شکل ظاهری، محتویات داخلی، دیواره و ساختار خود به انواع مختلفی تقسیم میشوند. برخی از آنها عملکردی و موقتی هستند و بدون درمان برطرف میشوند؛ اما بعضی دیگر ممکن است به پیگیری یا بررسیهای تکمیلی نیاز داشته باشند. مهمترین انواع کیست تخمدان در سونوگرافی عبارتند از:
- کیست ساده تخمدان: در سونوگرافی بهصورت یک حفره پر از مایع با دیواره نازک و صاف دیده میشود و معمولا خوشخیم است. بسیاری از این کیستها عملکردی هستند و خودبهخود برطرف میشوند.
- کیست هموراژیک تخمدان: در اثر خونریزی داخل یک کیست عملکردی ایجاد میشود. در سونوگرافی ممکن است شبکهای از رشتههای ظریف یا لخته خون درون کیست دیده شود.
- کیست اندومتریوما (کیست شکلاتی): در اثر ابتلا به اندومتریوز ایجاد میشود و معمولا حاوی خون قدیمی است. در سونوگرافی اغلب بهصورت ضایعهای با اکوهای داخلی یکنواخت و نمای شیشه مات دیده میشود.
- کیست درموئید تخمدان (تراتوم کیستیک بالغ): نوعی توده معمولا خوشخیم است که ممکن است حاوی چربی، مو یا بافتهای دیگر باشد. در سونوگرافی به دلیل ترکیب متفاوت محتویات، ظاهر متنوعی دارد و ممکن است بخشهای اکوژن و سایه صوتی ایجاد کند.
- کیست فولیکولی: زمانی ایجاد میشود که فولیکول تخمدان پس از رشد، پاره نشود و تخمک آزاد نگردد. این کیست معمولا ساده، پر از مایع و دارای دیواره نازک است.
- کیست جسم زرد: پس از تخمکگذاری و در محل فولیکول آزادکننده تخمک تشکیل میشود. در سونوگرافی ممکن است دیواره ضخیمتر و جریان خون محیطی داشته باشد.
- کیست پیچیده تخمدان: به کیستی گفته میشود که علاوه بر مایع، دارای اجزایی مانند خون، مواد جامد یا تیغههای داخلی است. این ظاهر لزوما به معنای بدخیمی نیست، اما ممکن است به بررسی دقیقتر و پیگیری نیاز داشته باشد.
تشخیص نوع کیست فقط بر اساس اندازه آن انجام نمیشود؛ بلکه شکل، ضخامت دیواره، محتویات داخلی، وجود اجزای جامد و جریان خون نیز در ارزیابی اهمیت دارند. پزشک با توجه به یافتههای سونوگرافی، سن بیمار، وضعیت یائسگی و علائم بالینی درباره نیاز به پیگیری یا بررسیهای بیشتر تصمیم میگیرد.
گاهی در بررسی سونوگرافی، توده هیپواکو با کیست اشتباه گرفته میشود؛ اما این دو از نظر ساختار و ویژگیهای تصویربرداری تفاوت دارند. برای آشنایی با ویژگیهای این ضایعه مقاله « توده هیپواکو چیست ؟» را مطالعه کنید.
علائم کیست تخمدان
بیشتر کیستها هرگز مشخص نمیشوند و بدون اینکه زنان بدانند که به این کیستها مبتلا هستند برطرف میشوند. هنگامیکه یک کیست علائم ایجاد میکند، درد در شکم یا لگن شایعترین علامت است.درد میتواند در اثر پارگی کیست ، رشد سریع و اتساع آن، خونریزی به درون کیست یا پیچ خوردن کیست در اطراف منبع خونی آن ایجاد شود.
علائم حاد كیست تخمدان
احساس درد ناگهانی شكم ، تهوع و استفراغ، تغییرات نبض، احساس ضعف كه ممكن است به علت خونریزی داخلی باشد. بعضی وقتها با خونریزی مختصر پریتون علائم شدت پیدا نمیكند و با استراحت در بیمارستان علائم بهبود پیدا كرده و احتیاج به عمل ندارد.
سونوگرافی کیست تخمدان
سونوگرافی تخمدان یکی از روشهای اصلی تصویربرداری برای تشخیص و بررسی کیست تخمدان است. در این روش، پزشک میتواند تعداد، اندازه و محل کیست را مشخص کند و ویژگیهای ظاهری آن را از نظر ساده یا پیچیده بودن بررسی کند. کیستهای ساده معمولا دیواره نازک و محتویات مایع دارند؛ درحالیکه وجود اجزای جامد، تیغههای داخلی یا دیواره نامنظم ممکن است به بررسیهای تکمیلی نیاز داشته باشد. سونوگرافی همچنین برای پیگیری تغییرات اندازه کیست و بررسی برطرف شدن آن در طول زمان کاربرد دارد.
سونوگرافی کیست تخمدان چگونه انجام میشود؟
سونوگرافی کیست تخمدان ممکن است به روش شکمی یا واژینال انجام شود. سونوگرافی واژینال معمولا جزئیات دقیقتری از تخمدانها و ساختار کیست نشان میدهد و انتخاب روش به شرایط بیمار و تشخیص پزشک بستگی دارد. توجه داشته باشید که ظاهر کیست در سونوگرافی بهتنهایی همیشه برای تعیین خوشخیم یا بدخیم بودن آن کافی نیست و گاهی آزمایشها یا بررسیهای تکمیلی ضرورت دارند.
پیشگیری از کیست تخمدان
اگرچه بیشتر کیستهای تخمدان حتی پس از ۴۰ سالگی خوشخیم هستند اما کیستهای تخمدانی که پس از ۴۰ سالگی ایجاد میشود نسبت به قبل از آن شانس بالاتر سرطانی بودن را دارند. تشخیص زودهنگام کیستهای تخمدان اهمیت زیادی در درمان آنها دارد. به همین دلیل پزشکان توصیه میکنند سه فاکتور چاقی، رشد موی اضافی غیرعادی در بدن (هیرسوتیسم) و اختلاف عادت ماهانه بایستی جدی گرفته شوند. قاعدگی معمولا تا دو سال پس از بلوغ نامنظم است ولی پس از آن در صورت مشاهده نامنظمی باید به پزشک مراجعه شود.
پیشگیری بدون استفاده از دارو برای كیست تخمدان وجود ندارد فقط تجربه نشان داده افرادی كه از قرصهای ضد بارداری استفاده میكنند، كمتر دچار كیست تخمدان میشوند و در حاملگی و شیردهی نیز به علت مهار فعالیت تخمدان كیستهای تخمدان كمتر مشاهده میشود و اگر هم وجود داشته باشد در دورهی بارداری و شیردهی خود به خود پسرفت پیدا میكند. معمولاً خانمهایی كه دیر ازدواج میكنند و دیر حامله میشوند، بیشتر در معرض این كیستها قرار میگیرند، ولی كاملاً نمیتوانیم بگوییم كه برای جلوگیری از كیست تخمدان قرص ضد بارداری بخورند چون همه خانمها كیست تخمدان پیدا نمیكنند بنابراین توصیه میشود با مراجعه مرتب سالانه به پزشك متخصص و تحت سونوگرافی قرار گیرند .
بخصوص پس از سن ۵۰ سالگی كه مشكلات خطرناك تخمدانی (سرطانها) شایعتر است و از این سن باید هر شش ماه یكبار حتماً مورد بررسی دقیق قرار گیرند. كلاً برای رفع كیستها ساده ترین و كم خرجترین درمان همان قرصهای ضد بارداری است ولی بیمار نباید خودسرانه عمل كند چون عوارض آن خصوصا در سنین بالاتر خطرناک است، بلكه باید تحت نظر متخصص باشد و فرمهای مقاوم به درمان را جدی بگیرد. هرگاه دردهای مبهم لگنی، لكه بینی و یا بینظمی در عادت ماهانه پیدا كردند، باید با پزشک مشورتكنند و به موقع سونوگرافی انجام دهند تا در صورت كیست، نوع آن مشخص شود و درمان به روش صحیح صورت گیرد. چون اكثر این كیستها در صورت تشخیص بهموقع با درمان دارویی رفع خواهند شد (استفاده از هورمونها) و به ندرت كار به جراحی لاپاروسکوپی میكشد
درمان کیست تخمدان
بیشتر کیستهای تخمدان در زنان در سنین باروری کیستهای فولیکولار هستند که به طور طبیعی در عرض ۱ تا ۳ ماه از بین میروند. اگرچه ممکن است این کیستها پاره شوند، به ندرت علائم ایجاد میکنند.این کیستها خوش خیم هستند و مشکلاتی ایجاد نمیکنند. در زنانی که هیچ علائمی ندارند این کیستها را میتوان همزمان در طی آزمایش لگن تشخیص داد. تمام زنان در مقاطعی از زندگی به کیست های فولیکولار مبتلا میشوند.در زنان در سنین باروری، معاینه کیست فولیکولار معمولاً در چند چرخه قاعدگی انجام میشود زیرا در این گروه سنی این کیستها شایع و سرطان تخمدان نادر است.
گاهی اوقات کیستهای تخمدانی در زنان غیر یائسه حاوی مقداری خون است که کیستهای هموراژیک نامیده میشوند. کیستهای هموراژیک به سرعت برطرف میشوند.به منظور تعیین استراتژی درمانی برای کیستهای تخمدان از اولتراسوند یا سونوگرافی استفاده میشود زیرا این روش میتواند به تشخیص این که این کیست، کیست ساده یا ترکیبی است کمک کند. کیست ساده که در بیماریهای خوش خیم دیده میشود فقط حاوی مایع بوده و بافت جامد ندارند اما کیست ترکیبی بافت جامدی دارد که به پایش و احتمالاً جراحی نیاز دارد.
به طور خلاصه درمان ایده آل کیستهای تخمدان به سن زن، اندازه کیست (و تغییر اندازه) و ظاهر کیست در سونوگرافی بستگی دارد. درمان میتواند شامل معاینه ساده یا ارزیابی آزمونهای خونی مانند CA-۱۲۵ باشد . در صورت ایجاد درد شدید، از بین نرفتن خود به خود یا مشکوک بودن تومور، میتوان آن را با لاپاراسکوپی خارج کرد.
جراحی کیست تخمدان
در بیماری كه كیست تخمدان دارد، اگر علایم غیر عادی رخ دهد، ممكن است كار به جراحی بكشد - كیست پاره شود و یا دردهای شكمی و لگنی حاد و علایم خونریزی داخل شكمی پیدا شود - اكثراً كار به جراحی میكشد. در حالتیكه كیست خیلی بزرگ شود و یا آنكه پس از چند دوره درمان طبی به درمان جواب ندهد (باید جراحی شود) معمولاً تخمدانهای با كیستهای متعدد به جراحی نیاز ندارند ولی بیمار باید با دقت تحت نظر باشد و ممكن است سالها به درمان طبی نیاز داشته باشد كه بر حسب شرایط سنی، وضعیت كیستها و شرایط زناشویی و وزن بیمار، درمانها متفاوت خواهد بود.
برای مطالعه بیشتر بخوانید: بهترین زمان سونوگرافی پستان
آدرس مطب : تهران ، یوسف آباد ، خیابان فتحی شقاقی ، بین چهلستون و بیستون ، راديولوژي و سونوگرافي شقایق
تلفن : 88553155 - 021
آدرس مطب 2 : تهران ، ونک ، خیابان ملاصدرا ، خیابان پردیس ، پلاک ۱۵ ، واحد ۱۲ ، طبقه چهارم ، رادیولوژی و سونوگرافی پردیس ونک
تلفن : 88782900 - 021 | 88203875 - 021
-
سونوگرافی شکم چه کاربردی دارد؟
تاریخ انتشار : 1400-03-10تاریخ بروز رسانی : 1405-08-24 -
سونوگرافی شکم و لگن تهران | شرایط سونوی شکم و لگن
تاریخ انتشار : 1396-03-27تاریخ بروز رسانی : 1405-08-24 -
سونوگرافی لگن برای بررسی رحم و تخمدان ها
تاریخ انتشار : 1395-10-10تاریخ بروز رسانی : 1405-04-28 -
سونوگرافی لگن چگونه است و برای چیست؟
تاریخ انتشار : 1395-12-14تاریخ بروز رسانی : 1405-08-24 -
مرکز انواع سونوگرافی شکمی در تهران
تاریخ انتشار : 1400-05-28تاریخ بروز رسانی : 1405-08-24 -
سونوگرافی جهت تشخیص آسیت شکم
تاریخ انتشار : 1401-02-12تاریخ بروز رسانی : 1405-08-24 -
سونوگرافی آندومتریوز چیست و چه کاربردی دارد؟
تاریخ انتشار : 1401-02-28تاریخ بروز رسانی : 1404-10-08 -
بررسی علت دردهای شکمی با سونوگرافی
تاریخ انتشار : 1401-04-27تاریخ بروز رسانی : 1405-08-24 -
آپاندیسیت یا التهاب آپاندیس چیست؟
تاریخ انتشار : 1401-07-15تاریخ بروز رسانی : 1405-08-24 -
تشخیص و درمان عفونت لگن در زنان
تاریخ انتشار : 1401-11-19تاریخ بروز رسانی : 1405-06-04
مطلب کیست تخمدان و سونوگرافی کیست تخمدان بسیار برای بانوان پر کاربرد است از اینکه در سایت خود به این مطلب به طور کامل پرداخته شده ممنون

این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .














