در بارداری چه سونوگرافی ضروری است؟

بسیاری از خانم ها برای اطمینان از داشتن یک بارداری سالم و کمک به آماده شدن برای تولد، میبایست از سونوگرافی استفاده کنند. سونوگرافی از جنین در دوران بارداری، یک نوع تکنیک تصویربرداری است که از امواج صوتی برای تولید تصاویر جنین در رحم استفاده می کند. تصاویر تولید شده بر روی صفحه نمایش نشان داده می شوند. این تصاویر سونوگرافی از جنین می تواند به پزشک در ارزیابی رشد و پیشرفت رشدی جنین کمک کند. این نوع تصویربرداری همچنین برای ارزیابی مشکلات احتمالی جنین و یا کمک به تأیید تشخیص مشکلات احتمالی استفاده می شود. این اسکن توسط فرد متخصص و آموزش دیده‌ای که سونوگرافیست نامیده می‌شود، انجام می‌شوند. انجام این اسکن بدون درد بوده و هیچ خطری برای مادر یا جنین ایجاد نمی کند و یک روش ایمن می باشد.

علل انجام سونوگرافی در بارداری

در موارد زیر انجام سونوگرافی جنین مؤثر خواهد بود:

1. سونوگرافی برای تشخیص بارداری: در برخی موارد، جنین ممکن است خارج از رحم در لوله های فالوپ قرار داشته باشد. در این شرایط، احتمال بارداری اکتوپیک یا بارداری خارج رحم را مشخص خواهد کرد.
2. تعیین هفته های بارداری: دانستن سن جنین می تواند پزشک را یاری کند تا نقاط عطف رشد جنین را در طول بارداری دنبال کند.
3. تأیید تعداد جنین ها: اگر پزشک به بارداری چند قلو مشکوک باشد، در آن صورت انجام سونوگرافی جنین می تواند تعداد جنین را تعیین کند.
4. ارزیابی رشد جنین: پزشک با استفاده از سونوگرافی جنین می تواند روند رشد جنین را دنبال کند. با استفاده از سونوگرافی می توان حرکات جنین، تنفس و ضربان قلب او را دنبال کرد. سونوگرافی اندام جنین و سونوگرافی اندازه جنین می تواند شاخصی از سلامت جنین باشد.
5. بررسی جفت و میزان مایع آمنیوتیک: جفت غذا و اکسیژن لازم را به جنین می رساند. کاهش یا افزایش مایع آمنیوتیک می تواند اختلالاتی را در عملکرد جفت به دنبال داشته باشد. با استفاده از سونوگرافی می توان موقعیت جفت و میزان مایع آمنیوتیک اطراف جنین را ارزیابی نمود.
6. شناسایی نواقص در جنین: سونوگرافی می تواند روشی برای غربالگری نواقص احتمالی در جنین باشد .( سونوگرافی آنومالی جنین )
7. بررسی و ارزیابی عوارض: اگر خونریزی در بارداری یا سایر عوارض بارداری وجود داشته باشد، انجام سونوگرافی می تواند به تعیین علت عارضه کمک کند.
8. انجام تست های پریناتال: برای انجام تست هایی مانند آمنیوسنتز یا نمونه برداری از پرزهای جنینی با استفاده از سونوگرافی سوزن وارد شده در رحم هدایت می گردد.
9. تعیین موقعیت جنین قبل از زایمان: در اغلب موارد جنین تا اواخر سه ماهه سوم بارداری در موقعیتی قرار می گیرد که سر آن در ابتدا قرار دارد (سر جنین رو به پایین و به سمت دهانه رحم است). با استفاده از سونوگرافی می توان موقعیت جنین را بررسی کرد و در مورد نحوه زایمان تصمیم گرفت.
10. به خاطر داشته باشید سونوگرافی برای تعیین جنسیت جنین نیز کاربرد دارد؛ اما سونوگرافی جنین باید به دلایل مجاز پزشکی انجام شود و صرفاً وسیله ای برای تعیین جنسیت جنین نخواهد بود.

سونوگرافی های دوران بارداری

علت اهمیت سونوگرافی در سه ماهه اول، شنیدن ضربان قلب جنین و تخمین سن او و همچنین اندازه‎گیری دور سر و قد او است. رشد کودک در این دوران یک میلی‌متر در روز است. همچنین دلیل دیگر اهمیت آن فهمیدن این مطلب است که بارداری داخل رحم یا خارج رحم است. این سونوگرافی در هفته‌های 6 تا 8 بارداری انجام می‎شود و بهتر است قبل از آن به اندازه کافی آب نوشیده باشید؛ زیرا امواج فراصوت از مایعات بهتر عبور می‎کنند.

سه ماهه دوم

اطلاع از شرایط نوزاد در این مرحله برای داشتن یک بارداری سالم ضروری است. عموماً بین هفته 18 تا 20 برای خانم‎ها سونوگرافی تجویز می‎شود که می‎تواند جزئیات زیادی از کودک را نشان دهد. به این مرحله در بارداری سالم اسکن آناتومی گفته می‎شود و مدت زمان آن بین 20 تا 45 دقیقه است. در صورت داشتن چند قلو این مدت زمان افزایش می‎یابد. در این مرحله از بارداری سالم پزشک به بررسی بخش‎های مختلف بدن جنین می‎پردازد؛ اما دیدن قسمت‌هایی مثل شکم و کلیه های او برای پزشک دشوار است. اینجا مرحله‌ای است که جنسیت جنین نیز مشخص می‎شود و تمام موارد غیر طبیعی اعم از ضربان قلب، وضعیت مغزی، کلیه ‎ها و کبد او برای اطمینان از روند دوران بارداری سالم، بررسی می‎شود. در این آزمایش پزشک انگشتان کودک را می‎شمارد و میزان مایع جنینی را اندازه می‎گیرد.

سه ماهه سوم

سونوگرافی معمولاً در سه ماهه سوم ضرورتی ندارد؛ اما گاهی اوقات پزشک بعد از هفته 35 نیز برای اطمینان از روند بارداری سالم شما این دستور را می‎دهد. شاید پزشک بخواهد به وضعیت قلبی کودک و رشدی او پی ببرد.گاهی اوقات ممکن است که نظر او در این مرحله در مورد نوع عمل یعنی سزارین یا زایمان طبیعی عوض شود و از طرفی اگر مادر از مشکلات گوارشی یا دیابت رنج ببرد، باید این سونوگرافی را برای داشتن بارداری سالم انجام دهد.

سونوگرافی چهارم که به علت اندازه‏ گیری وزن جنین به ویژه در نیمه دوم سه ماهه سوم بارداری سالم ضرورت دارد و زمانی مهم برای وزن‎گیری جنین است. در این زمان دور سر، طول استخوان ران، بای پاریتال و دور شکم توسط این سونوگرافی اندازه‎گیری شده و با توجه به منحنی تهیه شده، وزن جنین تخمین زده می‎شود.

سونوگرافی داپلر

سونوگرافی داپلر (Doppler ultrasound) فقط برای مشاهده جریان خون در جنین مورد استفاده قرار می‌گیرد. سونوگرافی داپلر جنین با دستگاهی دستی به نام مبدل انجام می‌شود و نشان می‌دهد آیا مواد مغذی کافی و اکسیژن به جفت و از جفت به جنین می‌رسد یا خیر. سونوگرافی داپلر می‌تواند سرعت جریان خون را اندازه‌گیری کند و با استفاده از آن می‌توان کاهش جریان یا مسدودیت مسیر خون در رگ‌های اصلی را تشخیص داد. زمان انجام سونوگرافی داپلر در بارداری معمولاً بعد از هفته ۲۸ است، زیرا پیش از این زمان انجام آن ارزش تشخیصی بالایی ندارد.

سونوگرافی سه بعدی

در سونوگرافی سه بعدی امواج صوتی با زوایای مختلف به بدن جنین تابانده می‌شود و انعکاس این امواج با کمک نرم افزارهای پیشرفته کامپیوتری تغییر داده می‌شود. اسکن اندام می‌تواند به شکل دستی و از سوی سونوگرافیست یا با دستگاه های جدیدتر، توسط پروپ دستگاه صورت گیرد و تصویر سه بعدی ارائه دهد.

روند انجام آن با سونوگرافی معمولی هیچ تفاوتی ندارد. نتایج برخی از مطالعات نشان داده که اگر نیم ساعت قبل از سونوگرافی سه بعدی از جنین یک لیوان آبمیوه طبیعی نوشیده شود، جنین در طول سونوگرافی هوشیارتر خواهد بود. براساس نگرش موجود در مراکز تصویر برداری مدت زمان انجام این سونوگرافی باید تا حد امکان کم باشد.

انواع روش انجام سونوگرافی

سونوگرافی شکمی یا ابدومینال در بارداری:

سونوگرافی (Abdomen) از روی شکم انجام می‌شود. برای بهتر شدن کیفیت تصاویر از مقداری ژل مخصوص سونوگرافی در سطح پوست استفاده می‌شود. این نوع سونوگرافی در سه ماهه اول بارداری با مثانه پر و پس از ماه سوم به ‌دلیل وجود مایع اطراف جنین با مثانه خالی انجام می‌شود. اغلب سونوگرافی ها در دوران بارداری به صورت شکمی انجام می‌شود. از هفته پنجم حاملگی تا هفتم به دلیل کوچک بودن ساک بارداری، ممکن است سونوگرافی شکمی قادر به تشخیص بارداری نباشد و انجام سونوگرافی در این زمان به‌ صورت واژینال ارجحیت دارد.

سونوگرافی واژینال:

سونوگرافی ترانس واژینال یا داخلی از طریق واژن و با مثانه خالی انجام می شود. در این روش، پروب باریک سونوگرافی که با یک پوشش محافظ یک بار مصرف پوشانده شده است، به آرامی وارد واژن می شود و برای بهبود کیفیت تصاویر، مقدار کمی ژل روی آن استفاده می شود. به دلیل نزدیکی پروب به رحم، زمان دیده شدن جنین در سونوگرافی واژینال معمولا زودتر از سونوگرافی شکمی است و در هفته های ابتدایی بارداری، این روش دقت بالاتری برای مشاهده ساک بارداری، کیسه زرده، جنین و ضربان قلب دارد. همچنین از آنجا که پروب وارد حفره رحم نمی شود و تنها در داخل واژن قرار می گیرد، در صورت انجام توسط فرد آموزش دیده، خطری برای جنین ایجاد نمی کند. علاوه بر اوایل بارداری، در سه ماهه دوم و در صورت نیاز پزشک، از سونوگرافی واژینال برای ارزیابی طول دهانه رحم و بررسی خطر زایمان زودرس نیز استفاده می شود، زیرا نسبت به سونوگرافی شکمی دقت بیشتری در این ارزیابی ها دارد.

عوارض جانبی سونوگرافی

سونوگرافی از امواج فراصوتی تشکیل شده و ضرری ندارد.

---

آدرس مطب : تهران ، یوسف آباد ، خیابان فتحی شقاقی ، بین چهلستون و بیستون ، راديولوژي و سونوگرافي شقایق
تلفن : 88553155 - 021

آدرس مطب 2 : تهران ، ونک ، خیابان ملاصدرا ، خیابان پردیس ، پلاک ۱۵ ، واحد ۱۲ ، طبقه چهارم ، رادیولوژی و سونوگرافی پردیس ونک
تلفن : 88782900 - 021 | 88203875 - 021

• سونوگرافی وزن گیری جنین در چند هفتگی انجام میشود؟
  تاریخ انتشار : 1401-09-21تاریخ بروز رسانی : 1405-04-16


• سونوگرافی NT چیست؟
  تاریخ انتشار : 1395-09-08تاریخ بروز رسانی : 1405-04-13


• سونوگرافی بارداری هفته های چهارم تا هشتم
  تاریخ انتشار : 1395-09-08تاریخ بروز رسانی : 1405-04-14


• سونوگرافی تعیین جنسیت جنین
  تاریخ انتشار : 1395-09-08تاریخ بروز رسانی : 1404-10-16


• سونوگرافی آنومالی چگونه انجام می شود ؟
  تاریخ انتشار : 1395-09-09تاریخ بروز رسانی : 1404-10-16


• جفت اکرتا چیست و چگونه درمان میشود؟
  تاریخ انتشار : 1395-09-29تاریخ بروز رسانی : 1404-07-29


• سونوگرافی مایع آمنیوتیک ( مایع اطراف جنین )
  تاریخ انتشار : 1395-12-07تاریخ بروز رسانی : 1404-08-12


• چه زمانی باید سونوگرافی غربالگری را انجام داد؟
  تاریخ انتشار : 1400-01-25تاریخ بروز رسانی : 1405-04-16


• علائم و درمان حاملگی خارج از رحم
  تاریخ انتشار : 1400-02-06تاریخ بروز رسانی : 1404-10-16


• چرا انجام سونوگرافی در بارداری ضروری است؟
  تاریخ انتشار : 1400-02-14تاریخ بروز رسانی : 1404-07-29


• سونوگرافی بیوفیزیکال چگونه انجام می شود؟
  تاریخ انتشار : 1400-02-24تاریخ بروز رسانی : 1405-04-16


• جدول سونوگرافی بارداری + هزینه سونوگرافی بارداری 1405
  تاریخ انتشار : 1400-03-04تاریخ بروز رسانی : 1405-04-16


• سونوگرافی بارداری سه ماهه دوم و سوم
  تاریخ انتشار : 1400-04-23تاریخ بروز رسانی : 1404-10-16


• تشخیص جفت اکرتا با سونوگرافی
  تاریخ انتشار : 1400-08-14تاریخ بروز رسانی : 1404-07-22


• بررسی سقط جنین با سونوگرافی
  تاریخ انتشار : 1400-06-18تاریخ بروز رسانی : 1405-04-13


• سونوگرافی بیوفیزیکال (NST) چه کاربردی دارد؟
  تاریخ انتشار : 1400-07-20تاریخ بروز رسانی : 1404-03-05


• تشخیص حاملگی خارج از رحمی
  تاریخ انتشار : 1400-09-07تاریخ بروز رسانی : 1404-03-05


• تشخیص حاملگی مولار با سونوگرافی
  تاریخ انتشار : 1400-09-08تاریخ بروز رسانی : 1404-10-16


• تشخیص سندروم داون در بارداری با سونوگرافی
  تاریخ انتشار : 1400-09-13تاریخ بروز رسانی : 1404-09-04


• آخرین سونوگرافی بارداری در چند هفتگی انجام میشود؟
  تاریخ انتشار : 1400-11-04تاریخ بروز رسانی : 1405-04-16

فاطمه حسنی [ 1402-05-14 ]
سلام و عرض ادب به خاطر بالا بودن هزینه های تشخیصی در بارداری خیلی این مقاله کمک کننده هستش که مشخص میکنه چه سونوگرافی هایی برای زمان بارداری ضرورت داره مقاله بسیار مفیدی بود سپاس از وقتی که میگذارید برای تهیه این موضوعات

نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :